JA-110ST JABLOTRON – Czujka dymu i temperatury, magistralna (BUS)

Najważniejsze funkcje i możliwości

• Podwójna detekcja pożaru: optyczna czujka dymu + czujka wysokiej temperatury.
• Wybór trybu reakcji w ustawieniach urządzenia: reakcja na dym, na temperaturę, dym lub temperatura, dym i temperatura.
• Sygnalizacja alarmu czerwonym światłem (szybkie miganie ok. 8×/s) aż do ustąpienia przyczyny.
• Pamięć alarmu – wolne miganie ok. 2×/s przez 24 godziny po przerwaniu alarmu (jeśli aktywna).
• Sabotaż – po otwarciu osłony czujka wysyła do centrali alarm sabotażowy (jeżeli centrala nie jest w trybie serwisowym).
• Autotest po montażu – po osadzeniu czujki na podstawie wykonywany jest automatyczny test; w tym czasie czujka nie wykrywa.
• Przycisk testowy – uruchamia automatyczny test czujki z czytelną sygnalizacją wyniku (zielony / czerwony wskaźnik).

Opis działania – dlaczego dym + temperatura

Optyczna czujka dymu charakteryzuje się wysoką czułością na większe cząstki obecne w gęstym dymie. W praktyce może mieć mniejszą czułość na drobne cząstki powstające np. podczas spalania cieczy. Z tego powodu JA-110ST wyposażono dodatkowo w czujkę wysokiej temperatury o dłuższym czasie reakcji, ale skuteczną w sytuacjach, w których dymu jest niewiele, a zagrożenie pożarem sygnalizuje wzrost temperatury.

Lokalizacja czujki – zasady, które robią różnicę

• Stosować wyłącznie w zamkniętych przestrzeniach (we wnętrzach budynków).
• Czujkę montować tak, aby dym mógł do niej swobodnie docierać naturalnymi prądami powietrza – zwykle na suficie.
• W budynkach wielopiętrowych czujki instalować nad klatką schodową; dodatkowe czujki zalecane są w sypialniach.
• Jeśli powierzchnia podłogi budynku przekracza 150 m², konieczny jest montaż dodatkowej czujki w odpowiednim miejscu.
• Na płaskim suficie – w miarę możliwości umieścić czujkę na środku pomieszczenia.
• Nie montować czujki w narożniku – zachować min. 0,5 m od narożnika/ściany/przeszkód (w narożnikach cyrkulacja powietrza jest słaba).
• Przy sufitach skośnych dopuszczalny jest montaż na skosie zgodnie z zasadą: unikać samego wierzchołka, wybierać strefę z prawidłową cyrkulacją.

Miejsca, których należy unikać (anty-fałszywe alarmy)

• miejsca o słabej cyrkulacji powietrza: nisze, narożniki, wierzchołki dachów dwuspadowych,
• środowiska z pyłem, dymem papierosowym lub parą wodną (duże zapylenie skraca żywotność czujki),
• okolice wentylatorów, źródeł ciepła, wylotów klimatyzacji – nadmierna cyrkulacja powietrza,
• kuchnie i pomieszczenia do gotowania (para, dym, tłuste spaliny mogą powodować fałszywe alarmy),
• obszary z dużą ilością małych owadów.

Dodatkowo: czujek nie wolno instalować tuż przy kanałach wentylacyjnych i klimatyzacji. Jeżeli powietrze jest dostarczane przez sufit perforowany, w promieniu 0,6 m od czujki nie mogą znajdować się perforacje.

Montaż i podłączenie (BUS)

• Otwórz osłonę czujki, obracając ją w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara.
• Przymocuj plastikową podstawę w wybranym miejscu (zalecane wkręty podane w specyfikacji).
• Podłącz przewód magistrali do terminali BUS.
• Podczas podłączania do magistrali należy zawsze odłączyć zasilanie.
• Umieść czujkę w podstawie wyłącznie w pozycji zgodnej ze strzałkami na obu elementach i zamknij osłonę (obrót zgodnie z ruchem wskazówek zegara).
• Aby zapewnić pełne przestrzeganie przepisów, zaleca się unieruchomić pokrywę czujki względem podstawy wkrętem mocującym.
• Magistrala (BUS) JABLOTRON nie może pracować w konfiguracji pierścienia – pętli.

Rejestracja w systemie (F-Link)

• Po włączeniu zasilania żółta dioda zaczyna migać – oznacza to, że urządzenie nie zostało jeszcze przypisane.
• W F-Link wybierz pozycję w oknie Devices i uruchom tryb przypisywania (Enrollment).
• Użyj funkcji Scan/add new BUS devices, wybierz czujkę z listy i potwierdź wybór (dwuklik). Po poprawnym przypisaniu żółta dioda przestanie migać.
• Alternatywnie możliwe jest przypisanie przez wpisanie numeru seryjnego w F-Link (należy wpisać wszystkie cyfry).
• Wskazówka praktyczna: przed osadzeniem czujki w podstawie warto zdjąć naklejkę z kodem seryjnym, przykleić na kartce i opisać lokalizację czujki – ułatwia serwis.

Ustawienia czujki – wybór reakcji

W F-Link (okno Devices → Ustawienia wewnętrzne) można ustawić, czy czujka ma reagować na:

• dym,
• wysoką temperaturę,
• dym lub wysoką temperaturę,
• dym i wysoką temperaturę (jednocześnie).

Sygnalizacja alarmu i pamięć alarmu

• Alarm dymu: szybkie miganie czerwonej diody (ok. 8×/s) do czasu przewietrzenia komory detekcji.
• Alarm temperatury: szybkie miganie czerwonej diody (ok. 8×/s) do czasu obniżenia temperatury.
• Pamięć alarmu (jeśli aktywna): wolne miganie ok. 2×/s przez 24 godziny po przerwaniu alarmu; sygnalizację można przerwać rozbrajając sekcję, w której znajduje się czujka.
• Sabotaż: otwarcie osłony wywołuje alarm sabotażowy, jeśli centrala nie jest w trybie serwisowym.

Testy i konserwacja

• Test sprawności części optycznej wykonuj sprejem testowym; część temperaturową można sprawdzić suszarką do włosów.
• Jeżeli czujka skonfigurowana jest do reakcji na oba czynniki, test wykonuj równocześnie (sprej + suszarka).
• Osłonę czujki czyść regularnie z kurzu i pajęczyn.
• Przycisk testowy: uruchamia automatyczny test; wynik sygnalizuje okrągły wskaźnik:
  • zielony – poprawna praca czujki,
  • czerwony – awaria (wtedy powtórz test; przy powtarzającej się awarii – serwis).
• Nie wykonuj testów czujki podczas realnego pożaru w budynku.

Wskazanie błędu – jak rozpoznać i co zrobić

• W razie wykrycia błędu dioda natychmiast miga trzykrotnie, a następnie co 30 sekund miga krótko trzy razy.
• Błąd może wynikać m.in. z awarii komory czujki, temperatury poza zakresem pracy lub innych usterek urządzenia.
• Błąd związany z temperaturą ustąpi, gdy temperatura otoczenia wróci do zakresu roboczego.
• Inne błędy mogą pozostać aktywne mimo ustąpienia przyczyny – sygnalizację można przerwać testem działania (otwarcie osłony, zdjęcie i ponowne założenie dolnej części).
• Jeśli po teście błąd wraca – urządzenie należy przekazać do serwisu.

Ważne ostrzeżenie serwisowe

Podczas instalacji oraz konserwacji czujki centrala alarmowa musi znajdować się w trybie serwisowym, w przeciwnym razie uruchomi się alarm sabotażu.

Normy i zgodność

• EN 54-5:2017
• EN 54-7:2018
• EN 50130-4
• EN 55032
• EN 50581
• Zgodność z wymaganiami: 2014/30/EU, 2011/65/EU
• Zalecenia montażowe dla lokalizacji czujek pożarowych: CEN/TS 54-14

Zastosowanie

• Domy jednorodzinne i mieszkania – ochrona stref komunikacyjnych (drogi ewakuacyjne), korytarze, klatki schodowe.
• Biura i obiekty użyteczności publicznej – w miejscach o prawidłowej cyrkulacji powietrza, zgodnie z zasadami lokalizacji.
• Pomieszczenia techniczne wewnątrz budynku – o ile nie występują warunki zakazane (para, pył, dym papierosowy, nadmierna wentylacja).

Uwagi dla instalatora

• Produkt nie jest przeznaczony do instalacji na zewnątrz ani w obiektach przemysłowych.
• Większość fałszywych alarmów wynika z niewłaściwej lokalizacji – w praktyce warto poświęcić chwilę na wybór miejsca montażu (szczególnie unikać kuchni, pary, dymu i silnej wentylacji).
• Przy montażu i serwisie zawsze ustaw centralę w tryb serwisowy, aby uniknąć alarmu sabotażowego.
• Test + okresowe czyszczenie to najprostsza droga do stabilnej, wieloletniej pracy.